16 juni, Rome

Aureliaanse stadsmuren

"Save the best for last" zeggen. Op zich is dat moeilijk te zeggen met zo'n mooie en rijk gevulde reis. Maar Rome is zeker een hoogtepunt.
Om 9:00 uur vertrokken we naar het metrostation Anagnina voor een half uur durende rit naar San Gionvanni di Latterano. Vanaf hier begon een lange wandeling door de stad.

Eerst bezochten we deze bisschopskerk van Rome. Hier bleven we tot 10:30, deels op eigen gelegenheid. Esther liet ons de hoogtepunten van de kerk zien. Hierna konden we verder zelf rond kijken, of koffiedrinken. Wij zijn nog even naar de doopkapel geweest. Dit gebouw stamt nog uit de tijd van Keizer Constantijn. Vervolgens liepen we naar het Colosseum waar we om 11:00 uur moesten zijn. Onderweg hebben we ook nog even de San Clemente bekeken.

Vanaf het Colosseum hebben we tot 13:00 uur gelopen over het forum, keizersforum, door de stad naar de Trevifontein. Hier hadden we een korte pauze. Daarna gingen we door via diverse straten, pleinen en winkelgalerijen naar het Pantheon waar we om 14:00 uur aankwamen. Hier aangekomen was iedereen behoorlijk kapot en smachtte naar rust en eten en drinken. Dat hebben we dan ook gedaan in de schaduw van het Pantheon. Om 15:00 uur zijn we weer verder gegaan. Eerst naar de Santa Maria sopra Minerva, met de beroemde sokkel voor een Egyptische obelisk in de vorm van een olifant. Daarna naar de bushalte waar we de bus gingen pakken die ons naar het Vaticaan bracht, waar we om 16:00 aankwamen. Na een korte introductie voor en in de kerk hadden we tot 18:00 de gelegenheid de kerk en catacomben te bekijken. Hierna liepen we via de Engelenburcht naar Piazza Navona waar we nog even een korte pauze hadden tot 19:00 uur. Vervolgens gingen de deelnemers die zich hadden opgegeven naar het gezamenlijke diner in de buurt van Navona. Esther had voor ons een restaurant geregeld waar we een heleboel kleinere gerechtjes kregen. Eigenlijk te vergelijken met de Spaanse Tapas. Dit was erg lekker en ook erg gezellig.

Om 21:00 waren we klaar, maar de pret was nog niet voorbij. Aansluitend hebben we een prachtige avondrondrit gemaakt. Eerst nog in de mooie avondschemering, maar al snel werd het donker. Overdag is het niet mogelijk met de bus Rome in te komen, maar 's avonds wel. Hierdoor konden we al die gebouwen zien waar we overdags geen tijd voor hadden.

Over elven kwamen we terug in het hotel. Het was een prachtige, maar vermoeiende dag. We hebben dan ook heel goed geslapen.

Geschiedenis
Rome werd volgens een beroemde legende gesticht door de tweeling Romulus en Remus, op 21 april 753 v. Chr. tussen 8:00 en 9:00 uur 's morgens. De legende is oorspronkelijk afkomstig van de Romeinse schrijver Marcus Terentius Varro (116-27 v. Chr.). De vroegste geschiedenis is voor een deel in nevelen gehuld. In navolging van de Ilias en Odyssee werd er in opdracht van Keizer Augustus door de dichter Vergilius en de historicus Livius een epos over geschreven.

De legende begint bij de Trojaanse oorlog. Aeneas en zijn zoon vluchtten weg uit het brandende Troje om, zoals de goden hem op hadden gedragen, een nieuw rijk te stichten. Na jarenlang rondzwerven op zee kwamen ze aan in Carthago. Aeneas werd verliefd op Dido, de koningin van Carthago. De goden werden woedend wanneer ze hoorden dat Aeneas in Carthago bij Dido wilde blijven. Uiteindelijk vertrokken Aeneas en zijn zoon en stichtten de stad Alba Longa.

Hij kreeg hier ook een paar zonen. Een jongere broer kwam aan de macht. Deze kreeg een dochter, Rhea Silva. Deze werd verkracht door de oorlogsgod Mars. Dit was voor haar een doodzonde omdat ze een Vestaalse maagd was (Vestaalse maagden moesten maagd blijven). Ze baarde een tweeling en die legde ze in een rieten mandje in de rivier. De tweeling werd gevonden door een wolvin die hen zoogde. Na enige tijd werden ze gevonden door een herder die hen verder opvoedde alsof het zijn eigen zonen waren. Toen ze volwassen waren trokken ze naar zeven heuvelen bij de Tiber.

Om te weten welke naam de stad moest dragen en of het wel de juiste plaats was, ging elk, samen met een priester, een eigen heuvel op om een sein van de goden te krijgen. Remus zag zes raven en vond dit een geweldig sein. Hij rende naar beneden om tegen iedereen te zeggen wat hij had gezien. Volgens hem moest de stad Reme worden genoemd. Romulus kwam weliswaar later naar beneden maar hij had wel twaalf raven gezien. Hij vond daardoor dat de stad Rome genoemd moest worden. Ze begonnen een heftige ruzie. Romulus sloeg Remus dood. Rome werd de naam en Romulus de eerste koning. Volgens de legende zouden er nog zes volgen. Tarquinius Superbus zou hiervan de laatste zijn.

Een andere mogelijkheid wordt geboden in een artikel uit het Romeinse dagblad Il Messaggero van 5 mei 2003: In een teruggevonden fragment van de hand van Stesichorus van Himnera (638-555 v. Chr.) beschrijft deze de Grieks-Siciliaanse dichter-schrijver hoe een vrouw, Roma genoemd, met haar Trojaanse vloot en een groep metgezellen uit haar door oorlog verscheurde Troje wegvlucht. Na omzwervingen bereiken zij een plek die zo aangenaam is dat zij besluiten te blijven. Roma laat de schepen verbranden en de groep sticht een stad die zij naar hun aanvoerster noemen. De Griekse schrijver en historicus Dionysius van Halicarnassus die omstreeks de tweede helft van de 1ste eeuw v. Chr. leefde, schreef ook over deze historische vrouw maar noemde haar Rome hetgeen macht betekent.

Er waren mogelijk enkele koningen (Reges) aan het begin van de Romeinse geschiedenis, maar waarschijnlijk waren dit zetbazen van de naburige Ertrusken die de bewoners van Latium overheersten. De Romeinen verjoegen deze overheersers (en leermeesters) en stichtten een staat die zij zelf een Res Publica (openbare zaak) noemden. In plaats van een koning kregen twee jaarlijks gekozen consuls de macht. Verder was er een raad, de Senaat, waar de belangrijke beslissingen genomen werden en een aantal andere belangrijke hoge ambtenaren zoals censors en volkstribunen, ieder met hun eigen rechten en plichten die vastgelegd waren in de wet (Lex).

Na ongekende bloei was de val des te groter. Verscheurd door interne conflicten, invallen van barbaren en het inklappen van de economie liep de stad leeg. Al snel was de stad geen hoofdstad meer. Aanvankelijk werden Milaan en later Ravenna hoofdstad. In 324 stichtte keizer Constantijn op de plaats van Byzantium de stad Constantinopel en maakte dit tot zijn hoofdstad. Vanaf dit moment moest Rome zich op een tweede plaats dulden. En na 476, met de afzetting van de laatste keizer was het helemaal een speelbal van invallende barbaren. De stad raakte sterk ontvolkt. De enige factor van betekenis die in de stad waren gebleven, was de paus. Deze stelde zich als, enige bisschop in het vroegere West Romeinse rijk en opvolger van Petrus, als hoofd van de gehele kerk. Door de oosterse kerk werd dit nooit geaccepteerd.

Doordat de paus in Rome zat en er vele heilige graven waren trokken er veel pelgrims naar de stad toe. De bevolking nam echter niet toe. Dit kwam mede door de enorme machtstrijd tussen de verschillende (adellijke) families en het volk. Ook buitenlandse machten probeerde de stad vaak in handen te krijgen. Door al deze onrust waren hele grote stukken van de stad onbewoonde vlaktes. Alleen rond de heiligdommen en in de buurt van de Tiber had je woningbouw. Op het forum graasde de koeien.

Met de Renaissance begon ook de wedergeboorte van de stad. Er werden grote stedenbouwkundige projecten uitgevoerd en een actief herhuisvestingbeleid gevoerd. Ook in de Baroktijd zijn er vele gebouwen en straten bij gekomen.

Al die tijd bleef de stad hoofdstad van de pauselijke staat. In 1870 kwam de stad bij het ondertussen verenigde Italië en werd hoofdstad. De paus trok zich mokkend terug in het Vaticaan. Pas in de 30e jaren is er een verdrag gesloten tussen Italië en de paus over de soevereiniteit van het Vaticaan en diverse andere gebouwen. Nu is de paus het staatshoofd van één van de kleinste landen van de wereld.

Lange tijd was Rome een vieze en behoorlijk vervallen stad. Maar daar is nu niet veel meer van te zien. Een groot deel is opgeknapt vanwege het laatste heilige jaar (2000). Nu is het een mooie en verzorgde stad.