Donderdag 10 juni
Ravenna
44 foto's
![]()
Verslag
Vandaag kwam voor mij één van mijn grote wensen in vervulling. Ik ging de
mozaïeken van Ravenna bekijken. Deze kende ik stuk voor stuk uit de
verschillende boeken en hebben me altijd geboeid en nu ging ik ze met eigen ogen
zien. Het was de moeite waard. Wat voor mij een verrassing was dat niet de
gehele kerken met mozaïek waren bekleed. Dat is meestal niet terug te zien in
boeken. In Classe was uitsluitend het koor zo versierd. In de San
Apollinare Nuovo alleen het schip en de San Vitale weer alleen het koor.
Om 08:30 vertrokken we vanuit Imola. Helaas was er even verwarring bij de
reisleiders, waardoor Guilliano de verkeerde kant de snelweg opreed. In
plaats van naar Ravenna reden we richting Bologna. Gelukkig konden we vrij snel
weer er af en de goede richting op. We gingen allereerst naar Classe, de
voormalige haven van Ravenna. Vroeger was dit een bloeiende stad, maar nu staat
er alleen een bakstenen kerk midden in de weilanden.
Ravenna ligt 4,5 kilometer van zee. Lang geleden lag het aan zee op zandheuvels, omringd door moerassen. Langzamerhand verlandde het moeras, onder andere door de veranderende loop van de Po, en er ontstonden nieuwe duinen. Als je van Ravenna naar de zee rijdt, kom je eerst door een vlakte en dan door een gebied met veel dennenbomen en campings, het duingebied.
In de tijd van keizer Augustus (ong. 1e eeuw A.D.) kwam de haven van Ravenna tot bloei. Tijdens de regering van keizer Honorius, begin vijfde eeuw, werd Ravenna de hoofdstad van het West Romeinse rijk in plaats van Milaan.
Classe
Is nu een voorstad van Ravenna, moest in de Oudheid de haven van
Ravenna beschermen. Volgens de legende zou Apollinaris hier het geloof hebben
verkondigd. Hij werd uit Ravenna verjaagd en gestenigd. Bij de begraafplaats is
in de 6e eeuw een vroegchristelijke basiliek gebouwd al uitgangspunt voor hun
kerk namen de christenen een niet-religieus gebouw, de Romeinse basilica. Dit
was een handelsgebouw. In de 11e eeuw is de basiliek ingrijpend gerestaureerd.
Vroeger was er veel marmer in de kerk maar dat is door Rimini geroofd. Boven de
apsis is een prachtige mozaïekversiering. In het midden kijkt Christus de kerk
in. Er onder verlaten 12 schapen (de apostelen) de steden Jeruzalem en Bethlehem.
Onder de palmbomen is links de aarstengel Michaël en rechts Gabriël afgebeeld.
In het midden is een Byzantijns kruis afgebeeld, er onder staat "salus mundi",
het heil van de wereld.
Om 10:00 uur gingen we door naar Ravenna waar we een stadswandeling gingen
maken. Allereers gingen we naar de Apollinaris Nuovo.
San
Apollinare Nuovo
Deze kerk uit de 6e eeuw staat aan de Via Roma. In de 9e eeuw zijn de
stoffelijke resten van de heilige Apollinaris uit Classe hier naar toegebracht
en heet deze kerk San Apollinare Nuovo. Het is een drieschepige kerk met twee
rijen fraaie zuilen. Twee lange rijen fresco's, links maagden, rechts martelaren
zijn op de lange stroken boven de zuilen in het middenschip afgebeeld. Boven
deze stroken en de vensters ziet u heiligen en profeten. Bovenin, vlak tegen het
dak zijn wonderen van Christus te zien. Aan de andere kant vanaf het altaar zien
we voorstellingen uit het lijdens verhaal.
Marmeren opengewerkte platen scheiden het priesterkoor van de rest van de kerk.
Vervolgens liepen we naar het Graf van Dante en de Piazza del Populo, waar we om
11:30 aankwamen. Hier hadden we tot 13:00 uur vrij om te lunchen en zelfstandig
wat rond te lopen. Eén van de gebouwen die we bezocht hadden waren de
markthallen. In deze hallen waren kleine winkeltjes met of groente/fruit,
vlees/vleeswaren, gevogelte of brood/kaas. Alles op typisch Zuid Europese wijze,
afgeladen vol. Enorme Parmahammen hingen er deels nog te drogen. Het is jammer
dat we met het vliegtuig waren en al te veel bij ons hadden. Anders had ik wel
een lekker ham meegenomen.
Om 13:00 uur kwam Esther ons weer halen voor een bezoek aan de San Vitale. Maar voordat we deze echt gingen bekijken liepen we eerst naar Graftombe van Galla Placida. Hier hadden we een afspraak van ca 10 minuten. Het is daar zo klein dat er voor groepen alleen op afspraak wordt gewerkt.
De San Vïtale
aan de zijkant verlatend komen we bij een klein gebouwtje. Opdracht tot de bouw
heeft waarschijnlijk Galla Placida, dochter van keizer Theodosius,
gegeven. De drie sarcofagen zijn omringd door schitterende mozaïeken.
Voorstellingen zijn: vier evangelisten, acht apostelen rond een fontein met
duiven, marteldood van de heilige Laurentius, Christus als goede herder en
herten rond een meer.
Tenslotte ging het dan toch gebeuren. Het hoogte punt van de dag en één van de
hoogte punten van de reis. De San Vitale. De mooiste mozaïeken zijn in deze kerk
te vinden. Vooral die van Keizer Justinianus en zijn vrouw Theodora zijn
wereldberoemd. Dit echtpaar heeft grote rol gespeeld in de wereldgeschiedenis.
Justinianus droomde er van als keizer van het Oost Romeinse rijk/Byzantium het
verloren gegane westelijke deel van het Romeinse rijk te heroveren. Maar hij
wilde nog meer. Ook de oude wetten heeft hij verzameld, geordend en ze op één
lijn gebracht. Deze zogenaamde Codex Justinianus is in grote delen van de
toenmalige bekende wereld eeuwen lang gebruikt. Tot slot heeft Justinianus de
Haga Sophia in Constantinopol gebouwd.
Theodora heeft
een even boeiend leven gehad. Er zijn keizerinnen geweest die zich als een
prostituee gedroegen, maar er zijn weinig tot geen prostituees geweest die
opklommen tot keizerin. En zeker niet één die het zo goed gedaan heeft als zij.
Want zij is de kracht achter de keizer geweest. Dank zij haar heeft Justinianus
de troon kunnen behouden tijdens de Nika opstand in 532. Hij wilde al vluchten,
maar zij verklaarde dat ze zou blijven en zich hield aan de oude wijsheid dat de
keizerlijke purperen mantel een fraai doodskleed is. Vervolgens werd generaal
Belasarius gevraagd de opstand te onderdrukken. Toen dit gebeurt was begon
Justinianus met zijn dromen te verwezenlijken.
Maar hoe komen dit keizerspaar uit het huidige Istanboel dan op de muren in een
Italiaanse kerk? Zoals boven beschreven was het een droom van Justinianus om het
west Romeinse rijk te heroveren. Dit is slechts gedeeltelijk gelukt. Slechts het
huidige Tunesië, een deel van Spanje en Italië werden door generaal Belasarius
veroverd. Ravenna werd vervolgens de hoofdstad van dit gebied, met de San
Viatale als belangrijkste kerk. Justinianus en Theodora zijn hier nooit geweest,
maar zijn wel vereeuwigd in twee schitterende mozaïeken.
Lees meer over Justinianus en Theodora op:
![]()
San Vitale
Het oosten ontwikkelde een eigen
kerkbouw: centraalbouw met koepel. Het is een achthoekige kerk (octogoon) met
hoog oprijzende apsis. De koepel rust op enorme zuilen. Eerste verdieping was
bestemd voor de vrouwen. De mozaïeken boven het hoofdaltaar: Christus, gezeten
op de aardbol, als keizer van deze wereld met in zijn hand een rol met het
evangelie erop. Onder de aardbol ontspringen vier rivieren. Links staat de
heilige San Vitale. Links van het altaar staat een Oost-Romeinse keizer, die een
liturgische schaal aanbiedt aan de kerk. Er tegenover is keizerin Theodora
afgebeeld die een kelk aanbiedt. Dit mozaiek tref je op bijna elk
boek aan dat iets met Byzantium of met kunst of vrouwen in de Late Oudheid te
maken heeft. Uitdrukkingloos kijkt ze de bezoeker aan. Justinianus, haar man,
prijkt ook in de San Vitale, maar hij kijkt de mensen aan met een iets minder
harde blik en compleet met 'five o'clock shade'.
In het gewelf:
het lam, voorstellende Christus met engelen er omheen. In de lunet: episoden uit
het leven van Abraham, erboven Mozes die de tien geboden ontvangt. Er tegenover:
offers van Abel en Melchizedek, erboven Mozes bij het brandende braambos. De
kapitalen met de dierenfiguren van de kleinere zuilen ontgaan u hopelijk ook
niet.
Na de San Vitale gingen we terug naar de bus die 15:00 uur vertrok voor de
lange rit naar Brugnera, ten noordwesten van Venetië waar we om 18:00 uur
aankwamen.
Het verblijf
Het hotel was fraai. Een mooi en redelijk luxe hotel in een dorpje overal
vandaan zonder dat er iets te beleven was. De kamers waren prima en er stond
zelfs een pc waarmee je vrij internet op kon, of andere programma's gebruiken.
Op deze manier konden we nog even zaken nakijken, zoals onze mailbox.
Om 20:00 uur
gingen we eten. Champignonensoep, Beef Robbespiere met gegrilde aardappels.
Parfait met stragliatelli. Het eten smaakte prima en het was ook gezellig aan de
tafel. Helaas was er één ober die nogal liep te gooien met het eten,
waardoor er bij sommige een deel naast het bord kwam. Maar verder was er niets
mis met dit hotel. Het was één van de betere van de reis.
Hotel Ca Brugnera
Via Villa Varda 4
33070 Brugnera (PN)
Italie
Tel: 0039 434613232
fax 0434.613456
http://www.cabrugnera.com/